Bilgiler

Stall (Perdövites)

Her uçağın dizaynına göre havada tutunma sürati vardır. Eğer uçak hızı bu süratin altına düşerse, uçağın kanadında oluşan kaldırma kuvveti uçağın ağırlığını kaldıramaz ve STALL meydana gelir. Yüksek irtifada düz uçuş sırasında olan stall'da uçak burun aşağı verilerek ve motor gücü artırılarak stall'dan kurtulabilir. Ancak stall sadece uçağın tutunma sürati altına inmesiyle gerçekleşmez. Uçaklarda AOA (Angle of Attack: Hücum açısı) denilen bir terim vardır. AOA, uçak airfoil yapısının yeryüzü ile yaptığı açı diyebiliriz. Yüksek Hücum Açısı stall'a neden olur. Uçaklar hücum açısını arttırdıkça hava akımı airfoil yapıyı takip edemez duruma gelir ve hava girdapları oluşmaya başlar. Bu durumda da uçak stall'a girer. F-16 uçağı düz uçuşta yavaş hızda 25 derece AOA da uçabilir. F-22 ise 60 derece AOA da uçabilir.

Uçak Hızları

Uçaklarda hız "Pitot Statik" sistem ile ölçülür. Pitot Statik sistem, hızdan dolayı oluşan hava akımının "Pitot Tüpü" olarak adlandırılan bir borunun ucundaki deliğe yaptığı basınç ile yine aynı tüpün yan yüzeylerinde veya uçağın etrafında bulunan statik (durağan hava) basıncı arasındaki farktan yararlanarak hızı gösterir. Hava
basıncı yüksekliğe ve sıcaklığa bağlı olarak değişiklik gösterdiği için gerçek hızı bulmak zordur. Bu nedenle uçaklarda kullanılan dört tür hız vardır.

Yardımcı Kumanda Yüzeyleri

Yardımcı Kumanda Yüzeyleri

Flaplar : Uçağın kaldırma kuvveti, kanat kesitine, kanat hücum açısına, Flapkanat alanına ve uçağın hızına bağlıdır. Yüksek hızlarda kanat alanı ve kalınlığı az olabilir. Fakat düşük hızlarda özellikle iniş ve kalkışlarda uçaklar havada tutunabilmek için yüksek kanat alanına ihtiyaç duyarlar. Flaplar uçakların düşük hızlarda, iniş ve kalkışlarında açılarak kanat alanını ve kanat üst yüzey kavisini büyüterek kaldırma kuvvetini artırırlar.

Hareketli Ana Kumanda Yüzeyleri

Hareketli Ana Kumanda Yüzeyleri

Aileron : Uçağın yatış (roll) kontrolünü sağlar.Aileronlar birbirinin tersi yönünde hareket ederler. Vantilatör gibi çalışırlar. Yani kanadın altına hareket eden aileron çarpan hava sayesinde kanadı yukarı kaldırırken, yukarı çıkan aileron ise kanadı aşağıya doğru yönlendirir. Aileronlar kanadın firar kenarında ve flapların dış tarafında bulunurlar. Kokpitte bulunan lövye yada stick'in sağa - sola hareketi ile kontrol edilirler.